به گزارش بورس فوری، بازار جهانی نفت در آغاز هفته جاری با نوساناتی محدود اما معنادار همراه شد؛ نوساناتی که بیش از هر چیز از فضای سیاسی حاکم بر روابط تهران و واشنگتن تأثیر میگرفت. قیمتها در معاملات روز دوشنبه در آسیا تقریباً در محدودهای ثابت حرکت کردند، در حالی که نگاه معاملهگران به دور دوم گفتوگوهای هستهای میان ایالات متحده و ایران دوخته شده است؛ گفتوگوهایی که میتواند مسیر عرضه نفت در ماههای آینده را تغییر دهد.
در معاملات اخیر، قراردادهای آتی نفت برنت با کاهش حدود ۰.۲ درصدی به ۶۷.۶۵ دلار در هر بشکه رسید. این افت محدود نشان میدهد بازار فعلاً در وضعیت انتظار قرار دارد؛ نه سیگنال قطعی برای صعود میبیند و نه دلیل کافی برای ریزش جدی. تعطیلات رسمی در چین و آمریکا نیز باعث کاهش حجم معاملات شده و همین موضوع دامنه نوسان را محدودتر کرده است. از سوی دیگر، انتشار دادههای ضعیف رشد اقتصادی ژاپن نگرانیهایی درباره کاهش تقاضای جهانی نفت ایجاد کرده و تا حدی فشار نزولی بر قیمتها وارد کرده است.
از سرگیری مذاکرات هستهای؛ دیپلماسی یا تقابل؟
طبق اعلام رسمی، ایالات متحده و ایران قرار است این هفته دور دوم مذاکرات درباره برنامه هستهای تهران را در سوئیس برگزار کنند. این مذاکرات پس از ازسرگیری گفتوگوها در اوایل فوریه، اکنون وارد مرحلهای تازه شده است؛ مرحلهای که میتواند تعیینکننده باشد.
در همین حال، گزارشها از اعزام یک ناو هواپیمابر دیگر آمریکا به منطقه خاورمیانه حکایت دارد؛ اقدامی که از سوی تحلیلگران بهعنوان اهرم فشار همزمان با مذاکرات تعبیر میشود. مقامات آمریکایی نیز تأکید کردهاند در صورت شکست گفتوگوها، گزینههای دیگری از جمله تشدید فشارهای نظامی و تحریمی را روی میز دارند.
Donald Trump، رئیسجمهور آمریکا، در هفتههای اخیر بارها به تهران هشدار داده که توافق را بپذیرد یا با پیامدهای جدیتری مواجه شود. در مقابل، مقامهای ایرانی اعلام کردهاند تهران آماده است در صورت رفع تحریمهای سنگین آمریکا، درباره برنامه هستهای خود انعطاف نشان دهد. آنها تأکید دارند که اکنون این واشنگتن است که باید تصمیم بگیرد مسیر توافق را انتخاب میکند یا خیر.
همین فضای مبهم و دوگانه، عاملی کلیدی در شکلگیری «صرف ریسک» در بازار نفت شده است؛ یعنی قیمتی بالاتر از سطح بنیادی عرضه و تقاضا که صرفاً به دلیل احتمال بروز تنشهای ژئوپلیتیک لحاظ میشود. معاملهگران نگراناند که در صورت شکست مذاکرات و تشدید تنشها، تولید و صادرات نفت ایران با اختلال جدی مواجه شود؛ موضوعی که میتواند عرضه جهانی را کاهش داده و قیمتها را به سرعت صعودی کند.
نقش اوپکپلاس در موازنه بازار
در کنار تحولات سیاسی، سیاستهای تولیدی ائتلاف اوپکپلاس نیز بهعنوان عامل تعیینکننده دیگر در بازار مطرح است. گزارشها حاکی از آن است که OPEC+ قصد دارد از ماه آوریل روند افزایش تولید نفت را از سر بگیرد. این تصمیم میتواند بخشی از اثر افزایشی ناشی از ریسکهای ژئوپلیتیک را خنثی کند.
قرار است این ائتلاف در اول مارس تشکیل جلسه دهد و درباره سطح تولید ماههای آینده تصمیمگیری کند. اعضای اوپکپلاس در ماه دسامبر، به دلیل نگرانی از مازاد عرضه، روند افزایش تولید را متوقف کرده بودند. اما رشد اخیر قیمتها و افزایش ریسکهای منطقهای ممکن است آنها را به بازگشت تدریجی عرضه بیشتر ترغیب کند تا سهم بازار خود را حفظ کنند.
افزایش تولید از یک سو به کشورهای عضو اجازه میدهد از قیمتهای نسبتاً بالاتر بهره ببرند، اما از سوی دیگر در صورت رشد بیش از حد عرضه، میتواند در میانمدت فشار کاهشی بر قیمتها وارد کند. به همین دلیل بازار با حساسیت زیادی تحولات مربوط به تصمیمات اوپکپلاس را دنبال میکند.
نگرانی از مازاد عرضه و چشمانداز ۲۰۲۶
در طول سال ۲۰۲۵، نگرانیها درباره مازاد عرضه در سال ۲۰۲۶ بارها بر بازار سایه انداخت. برخی مؤسسات بینالمللی انرژی هشدار دادهاند که در صورت رشد کند تقاضای جهانی و همزمان افزایش تولید کشورهای عضو و غیرعضو اوپک، بازار ممکن است با مازاد قابل توجهی روبهرو شود.
با این حال، در اوایل سال ۲۰۲۶ و همزمان با تشدید تنشهای ژئوپلیتیک در خاورمیانه، قیمت نفت به بالاترین سطح ششماهه خود رسید. افزون بر آن، نشانههایی از تابآوری اقتصاد جهانی، بهویژه در آمریکا و برخی اقتصادهای نوظهور، امیدها نسبت به تداوم تقاضای قوی را تقویت کرده است.
بازار در وضعیت انتظار
در مجموع، بازار نفت در شرایطی قرار دارد که بیش از دادههای اقتصادی، به تحولات سیاسی واکنش نشان میدهد. اگر مذاکرات آمریکا و ایران به نتیجهای مثبت منجر شود و بخشی از تحریمها کاهش یابد، احتمال افزایش صادرات نفت ایران و در نتیجه فشار نزولی بر قیمتها وجود دارد. در مقابل، شکست مذاکرات و تشدید تنشها میتواند با کاهش عرضه منطقهای، موج تازهای از افزایش قیمت را رقم بزند.
همزمان، تصمیمات اوپکپلاس درباره سطح تولید نیز عاملی کلیدی در تعیین جهت بازار خواهد بود. معاملهگران فعلاً با احتیاط حرکت میکنند و ترجیح میدهند تا روشنتر شدن نتیجه مذاکرات و نشست اوپکپلاس، از موقعیتگیریهای پرریسک خودداری کنند.
به این ترتیب، نفت در تقاطع دیپلماسی و ژئوپلیتیک ایستاده است؛ بازاری که هر خبر از میز مذاکره یا هر تحرک نظامی در منطقه میتواند مسیر آن را بهسرعت تغییر دهد. در هفتههای پیش رو، سرنوشت قیمتها بیش از هر زمان دیگری به تصمیمهای سیاسی گره خورده است.