به گزارش بورس فوری،بازار خودرو در روزهای اخیر بار دیگر به یکی از ملتهبترین بازارهای اقتصادی کشور تبدیل شده است. بررسی روند قیمتها نشان میدهد که همزمان با افزایش نرخ ارز و تشدید بیثباتی در بازارهای مالی، قیمت خودرو نیز مسیر صعودی به خود گرفته؛ مسیری که اینبار با افت شدید تقاضا همراه شده و نشانههایی از رکود عمیق را به نمایش گذاشته است.
گشتی در بازار خودرو نشان میدهد که از سوم تا دهم دیماه ۱۴۰۴، قیمت خودروها بهطور میانگین حدود ۲.۶ درصد افزایش یافته است. این رشد قیمت در شرایطی رخ داده که قدرت خرید مصرفکنندگان بهشدت کاهش یافته و بخش قابلتوجهی از تقاضا از بازار خارج شده است.
در میان خودروهای داخلی، «ریرا» رکورددار افزایش قیمت بوده است. این خودرو در بازه زمانی یادشده با رشد ۱۲۰ میلیون تومانی، افزایش قیمتی معادل ۵.۵ درصد را تجربه کرده که بیش از میانگین بازار است. کارشناسان معتقدند این رشد قیمتی، زنگ خطری جدی برای آینده بازار خودرو به شمار میرود.
جهش ارزی؛ موتور محرک گرانی خودرو
امیرحسن کاکایی، کارشناس صنعت خودرو، افزایش قیمت خودرو را مستقیماً به تحولات ارزی نسبت میدهد. به گفته او، در یک ماه گذشته و بهدلیل تأخیر در تخصیص ارز به صنعت خودرو و انتقال آن از تالار اول به تالار دوم، نرخ ارز واردات قطعات خودرو جهشی بیسابقه را تجربه کرده است.
بر اساس توضیحات این کارشناس، قیمت ارز واردات قطعات خودرو از حدود ۷۰ هزار تومان با افزایشی بیش از ۵۰ درصد، به بیش از ۱۰۷ هزار تومان رسیده و حتی در برخی معاملات اخیر، ارز ۱۲۵ هزار تومانی نیز مبنای واردات قرار گرفته است؛ رقمی که از رشد ۷۰ درصدی نرخ ارز حکایت دارد.
کاکایی همچنین تأکید میکند که واردات خودرو بهطور کامل با ارز بازار آزاد انجام میشود و ارز آزاد نیز در یک ماه گذشته حدود ۳۰ درصد افزایش قیمت داشته است. این تحولات ارزی، هزینه تولید خودرو را بهشدت افزایش داده و بهطور مستقیم بر قیمت نهایی خودرو در بازار اثر گذاشته است.
ارزانترین خودرو هم دور از دسترس شد
این کارشناس صنعت خودرو با اشاره به وضعیت خودروهای اقتصادی میگوید: کوییک آر که در حال حاضر ارزانترین خودرو بازار محسوب میشود، تنها در یک ماه گذشته از حدود ۶۰۰ میلیون تومان به ۸۰۰ میلیون تومان رسیده است؛ افزایشی معادل ۳۳ درصد.
به گفته کاکایی، اگرچه این رشد قیمت از نگاه مصرفکننده بسیار سنگین به نظر میرسد، اما از منظر اقتصادی، متناسب با کاهش ارزش ریال و افزایش نرخ ارز در بازار آزاد است. او تأکید میکند که قیمت خودرو در بازار ایران، هم مبنای دلاری دارد و هم بازتابی از ارزش واقعی پول ملی است.
کاهش ارزش ریال؛ عامل ترسناک بازار
کاکایی کاهش ارزش ریال در ماه گذشته را «عدد درشتی» توصیف میکند که اثر آن بهوضوح در بازار خودرو نمایان شده است. به گفته او، همین عامل باعث شده پیشبینی قیمت خودرو در ماههای آینده ترسناک باشد و سناریوهای نگرانکنندهای پیش روی بازار قرار گیرد.
او معتقد است گرانیهای اخیر بازار خودرو پدیدهای جداگانه نیست و ریشه در سیاستهای کلان اقتصادی دارد. به همین دلیل، تقریباً تمام بازارها با موج افزایش قیمت مواجه شدهاند و بازار خودرو نیز از این قاعده مستثنا نیست.
افت تولید و فشار مضاعف بر بازار
مشکلات ارزی تنها به افزایش قیمتها محدود نشده و بر تیراژ تولید نیز اثر گذاشته است. به گفته این کارشناس صنعت خودرو، در هشت ماه گذشته به دلیل عدم تخصیص مناسب ارز، تولید خودرو حدود ۱۰ درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل کاهش یافته است.
این کاهش تولید در شرایطی رخ داده که بازار با کمبود عرضه نسبی مواجه است و همین عامل، فشار قیمتی را تشدید میکند.
دو سناریو پیش روی بازار خودرو
کاکایی معتقد است بازار خودرو در یک دوراهی حساس قرار گرفته است. در سناریوی نخست، اگر قیمت دلار به روند صعودی فعلی ادامه دهد، بازار خودرو وارد «تونل وحشت قیمتی» خواهد شد؛ بهطوری که حتی قیمت ارزانترین خودرو بازار میتواند به حدود یکونیم میلیارد تومان برسد.
اما سناریوی دوم، به اجرای اصلاحات اقتصادی واقعی وابسته است. به گفته این کارشناس، در صورت تکنرخی شدن ارز، شفافسازی سیاستها و کاهش فشار بر تولید و صادرات، امکان افت نرخ دلار و بهتبع آن کاهش قیمت خودرو در چند ماه آینده وجود دارد.
بازاری راکد با آیندهای مبهم
در شرایط فعلی، بازار خودرو با رکود سنگین دستوپنجه نرم میکند و معاملات در پایینترین سطح خود قرار دارد. کاکایی تأکید میکند که ادامه این وضعیت، فشار مضاعفی بر مصرفکنندگان، تولیدکنندگان و کارگران صنعت خودرو وارد خواهد کرد؛ بازاری که آینده آن بیش از هر زمان دیگری به تصمیمهای اقتصادی دولت گره خورده است.